Tô Châu mùa thu - từ phố Bình Giang đến những khu vườn cổ trứ danh

Tô Châu không gây ấn tượng bằng một đường chân trời cao tầng hay những đại lộ thật rộng. Thành phố này hấp dẫn theo một cách chậm hơn: một con kênh chạy sát phố, chiếc cầu đá cong qua mặt nước, mái nhà thấp và những khu vườn cổ được giấu sau những bức tường tưởng như rất bình thường.

Khi mùa thu đến, những lớp cảnh quan ấy càng trở nên rõ nét. Lá cây chuyển dần sang vàng, đỏ, ánh sáng dịu hơn và mặt nước trong các khu vườn phản chiếu thêm nhiều gam màu.

Bởi vậy, Tô Châu mùa thu không chỉ là hành trình tìm cảnh đẹp. Điều đáng trải nghiệm hơn nằm ở cách thành phố đưa du khách đi từ phố nước Giang Nam vào một thế giới vườn cổ, nơi con người đã học cách thu nhỏ núi, hồ và thiên nhiên vào những khoảng không chỉ vài hecta.

Tô Châu mùa thu - bắt đầu từ một nhịp đi chậm bên phố Bình Giang

Một trong những nơi phù hợp nhất để bắt đầu cảm nhận Tô Châu là phố cổ Bình Giang.

Con phố chạy song song với một tuyến kênh nhỏ, hai bên là nhà cổ, cửa hàng, quán trà và những cây cầu nối qua mặt nước.

Ở đây, nhịp tham quan tự nhiên chậm lại.

Không cần một lịch trình quá chi tiết. Chỉ cần đi dọc theo kênh, dừng ở một cây cầu, quan sát những chiếc thuyền lướt qua hay bước vào một quán trà nhỏ đã đủ để thấy chất Giang Nam hiện ra khá rõ.

Vào mùa thu, cảm giác ấy càng dễ chịu hơn. Những mảng cây ven kênh bắt đầu chuyển màu, ánh nắng không còn gắt như mùa hè và các mái nhà cổ hiện lên mềm hơn bên mặt nước.

Điều đáng nhớ của Bình Giang không nằm ở một điểm check-in duy nhất, mà ở cả không gian liên tục kéo dài dọc con phố.

Xem thêm: Du lịch Hoa Đông mùa thu: Thượng Hải - Tô Châu - Vô Tích - Nam Kinh

Từ phố nước bước vào thế giới của vườn cổ Tô Châu

Nếu Bình Giang cho thấy Tô Châu sống cùng sông nước như thế nào, thì những khu vườn cổ lại cho thấy người xưa nhìn thiên nhiên ra sao.

UNESCO hiện ghi danh 9 khu vườn cổ Tô Châu trong quần thể Di sản Thế giới. Các khu vườn này có niên đại từ thế kỷ XI đến XIX và được xem là những ví dụ tiêu biểu của nghệ thuật vườn cổ Trung Hoa.

Điểm đặc biệt nằm ở một tư tưởng rất thú vị:

không cần sở hữu một vùng núi thật rộng để tạo cảm giác đang sống giữa sơn thủy.

Người thiết kế vườn sử dụng đá để gợi núi, hồ nước để mở rộng không gian, cây cối để tạo mùa và đình, hành lang, cửa sổ để định hướng góc nhìn.

UNESCO mô tả những khu vườn này như các “thế giới tự nhiên thu nhỏ”, được tạo nên từ nước, đá, cây và kiến trúc trong một diện tích giới hạn.

Đó cũng là lý do vườn Tô Châu không nên chỉ được đi thật nhanh để chụp ảnh.

Càng đi chậm, càng dễ nhận ra mỗi khung cửa hay mỗi đoạn hành lang đều được tính toán để tạo ra một góc nhìn riêng.

Chuyết Chính Viên - 5,195 ha nhưng có thể tạo cảm giác rộng hơn rất nhiều

Trong hệ thống vườn cổ Tô Châu, Chuyết Chính Viên là một trong những cái tên nổi bật nhất.

Theo hồ sơ bản đồ của UNESCO, khu vườn có diện tích khoảng 5,195 ha.

Con số này không quá lớn nếu đặt cạnh một công viên hiện đại, nhưng cảm giác khi đi bên trong lại hoàn toàn khác.

Không gian được chia thành nhiều lớp bằng hồ nước, cầu, đình, cây và hành lang. Khi đứng ở một vị trí, du khách hiếm khi nhìn thấy toàn bộ khu vườn cùng lúc.

Thay vào đó, cảnh vật liên tục được hé lộ.

Đi qua một cửa tròn là một mặt hồ. Rẽ qua hành lang lại thấy một đình nhỏ. Bước thêm vài bước, cây cối phía trước lại che bớt kiến trúc phía xa.

Đây chính là cách người thiết kế làm cho diện tích thực tế trở nên khó đoán hơn bằng cảm giác.

Nước là “khoảng trống” quan trọng nhất trong vườn

Một trong những điều dễ nhận ra ở Chuyết Chính Viên là vai trò của mặt nước.

Hồ không chỉ đóng vai trò trang trí.

Nó tạo khoảng trống giữa các công trình, phản chiếu đình, cây và bầu trời, đồng thời khiến khoảng cách giữa hai phía bờ có cảm giác xa hơn.

Vào Tô Châu mùa thu, mặt nước còn trở thành nơi giữ lại màu của mùa.

Những cây chuyển vàng hoặc đỏ phản chiếu xuống hồ, tạo thêm một lớp cảnh quan bên dưới cảnh thật.

Chính quyền Tô Châu từng ghi nhận những ngày cuối thu là một trong những thời điểm cảnh sắc Chuyết Chính Viên nổi bật khi lá cây chuyển sang vàng và đỏ.

Vì thế, mùa thu ở đây không nhất thiết cần một con đường phủ kín lá.

Chỉ cần một vài cây đổi màu bên hồ đã đủ làm cả bố cục khu vườn thay đổi.

Một khu vườn nhưng mỗi khung cửa lại là một bức tranh

Điều thú vị nhất ở vườn cổ Tô Châu đôi khi không nằm ở bản thân cây hay đình, mà ở cách người ta buộc mắt mình phải nhìn cảnh vật.

Một cửa sổ có thể được mở đúng vị trí để lấy một nhánh cây phía xa.

Một lối hành lang tạo thành đường dẫn mắt tới một đình nhỏ.

Một khung cửa tròn khiến cảnh vật phía sau giống như một bức tranh được treo trên tường.

Đây là lý do nhiều người có thể đi cùng một khu vườn nhưng lại chụp ra những góc hoàn toàn khác nhau.

Vườn không đưa cảnh vật ra trước mắt cùng lúc.

Nó để người xem tự phát hiện từng lớp.

Và đó cũng là trải nghiệm khá khác với một công viên hiện đại, nơi không gian thường mở và dễ nhìn toàn cảnh ngay từ đầu.

Sư Tử Lâm - một khu vườn 0,874 ha nhưng có cả “núi” bên trong

Nếu Chuyết Chính Viên dùng nhiều mặt nước để mở không gian, Sư Tử Lâm lại tạo ấn tượng mạnh bằng hệ thống đá.

Theo UNESCO, Sư Tử Lâm có diện tích khoảng 0,874 ha - nhỏ hơn nhiều so với Chuyết Chính Viên.

Nhưng bên trong diện tích chưa đến 1 ha ấy lại là một hệ thống đá Thái Hồ được bố trí thành lối đi, hang nhỏ và những đoạn giống như mê cung.

Đá Thái Hồ có hình dạng khá đặc biệt với nhiều hốc, lỗ và bề mặt không đều.

Khi được sắp xếp thành cụm, chúng gợi lên hình ảnh những ngọn núi thu nhỏ.

Tên gọi Sư Tử Lâm - Lion Grove Garden cũng liên quan đến việc nhiều khối đá được cho là có dáng giống sư tử.

Đi giữa những khối đá này mang lại một cảm giác rất khác với việc dạo quanh hồ.

Có những đoạn chỉ vài bước nhưng phải vòng qua khe đá, lên xuống rồi mới nhìn thấy lối khác.

Một khu vườn nhỏ vì thế có thể tạo cảm giác phức tạp hơn rất nhiều so với diện tích thật.

Vườn cổ Tô Châu không cố sao chép thiên nhiên

Điểm sâu sắc của những khu vườn này là chúng không cố tạo ra một bản sao hoàn chỉnh của núi rừng.

Thay vào đó, người thiết kế gợi thiên nhiên.

Một khối đá có thể đại diện cho núi.

Một hồ nhỏ gợi cảm giác sông nước.

Một cụm cây tạo ra dấu hiệu của mùa.

Và một ngôi đình đặt bên hồ khiến cảnh quan trở thành nơi con người có thể ngồi, đọc sách, uống trà hoặc ngắm cảnh.

Theo UNESCO, nghệ thuật vườn cổ Tô Châu phản ánh cách tầng lớp trí thức Trung Hoa cổ đại tìm kiếm sự hài hòa với thiên nhiên ngay trong môi trường đô thị.

Điều này giải thích vì sao những khu vườn dù nằm trong thành phố lại luôn cố tạo cảm giác tách khỏi phố xá bên ngoài.

Chỉ cần bước qua cổng, thế giới gần như thay đổi.

Mùa thu làm những khu vườn này thay đổi ra sao?

Vườn cổ Tô Châu vốn đã được thiết kế để cảnh vật thay đổi theo mùa.

Mùa xuân có hoa.

Mùa hè đậm màu xanh.

Đến mùa thu, những gam màu bắt đầu trở nên đa dạng hơn.

Một cây chuyển vàng có thể trở thành điểm sáng giữa hồ và mái ngói xám. Lá đỏ xuất hiện sau một khung cửa khiến bố cục vốn quen thuộc bỗng khác đi.

Chính quyền Tô Châu từng giới thiệu cảnh cuối thu tại Chuyết Chính Viên với những tán cây chuyển vàng và đỏ nổi bật trong khu vườn.

Nhưng điều đáng chú ý là Tô Châu mùa thu không phải lúc nào cũng đỏ rực.

Có những khoảng vẫn xanh, có nơi đã vàng và có những cây chuyển đỏ muộn hơn.

Sự pha trộn ấy lại rất hợp với kiến trúc vườn, bởi cảnh quan vốn được tạo nên từ nhiều lớp nhỏ thay vì một mảng màu duy nhất.

Phố Bình Giang và vườn cổ tạo nên hai nhịp rất khác của Tô Châu

Sau khi đi qua những khu vườn cổ, trở lại Bình Giang sẽ thấy thành phố mang một nhịp khác.

Trong vườn, cảnh vật được tính toán gần như đến từng khung nhìn.

Ngoài phố, cuộc sống diễn ra tự nhiên hơn: thuyền qua kênh, người đi bộ, quán trà mở cửa, cửa hàng nhỏ nằm sát những ngôi nhà cũ.

Chính sự chuyển từ không gian vườn sang phố nước giúp trải nghiệm Tô Châu không bị đơn điệu.

Một bên là nghệ thuật sắp đặt thiên nhiên rất tinh tế.

Một bên là đời sống Giang Nam vẫn tiếp tục quanh các dòng kênh.

Cả hai đều tạo nên hình ảnh đặc trưng của Tô Châu mùa thu.

Một ngày ở Tô Châu nên dành thời gian cho những chi tiết nhỏ

Tô Châu không phải kiểu nơi càng đi nhanh càng thấy nhiều.

Ngược lại, một số trải nghiệm hay nhất lại nằm trong những chi tiết rất nhỏ.

Một chiếc cửa sổ tạo khung cho nhành cây.

Một đoạn hành lang phản chiếu xuống hồ.

Một chiếc cầu nhỏ trên phố Bình Giang.

Hay một khoảng mặt nước có vài chiếc lá đang rơi.

Nếu chỉ nhìn tên điểm đến, Chuyết Chính Viên, Sư Tử Lâm hay Bình Giang có thể chỉ là ba địa danh trong lịch trình.

Nhưng khi hiểu cách những không gian này được hình thành và vì sao chúng tồn tại hàng trăm năm, Tô Châu trở nên thú vị hơn rất nhiều.

Xem thêm: Hàn Sơn Tự và Phong Kiều Dạ Bạc - câu thơ làm nên một địa danh

Khám phá Tô Châu mùa thu cùng TSTtourist

Trong hành trình Thượng Hải - Tô Châu - Vô Tích - Nam Kinh 6N4Đ, TSTtourist dành thời gian để du khách đi qua nhiều lớp đặc trưng của Tô Châu: từ Chu Trang, phố cổ Bình Giang đến Chuyết Chính Viên, Sư Tử Lâm và Hàn Sơn Tự.

Nhờ đó, trải nghiệm không chỉ dừng ở phố nước Giang Nam mà còn mở rộng sang nghệ thuật vườn cổ, văn học và đời sống văn hóa lâu đời của vùng đất.

Khởi hành: tháng 10, 11, 12
Giá tour từ: 19.980.000₫/khách

Tô Châu mùa thu đẹp không chỉ vì lá đổi màu. Điều khiến thành phố này đáng nhớ hơn là cách một con phố, một mặt hồ hay một khu vườn nhỏ đều có thể chứa trong đó cả một cách nhìn rất riêng về thiên nhiên và cuộc sống.