Macau - thành phố nơi văn hóa Trung Hoa và Bồ Đào Nha cùng để lại dấu ấn
Macau là một thành phố nhỏ nhưng không dễ tóm gọn bằng một hình ảnh.
Ở một góc phố là đền cổ Trung Hoa với hương khói và mái ngói truyền thống. Đi thêm một đoạn lại gặp mặt tiền Baroque, quảng trường lát đá và dấu tích Công giáo. Xa hơn nữa là Macau Tower cùng những khu phức hợp giải trí hiện đại nổi bật trên đường chân trời.
Điều làm Macau đáng khám phá không nằm ở việc nơi đây giống châu Âu hay giống Trung Hoa hơn.
Sự đặc biệt nằm ở chỗ cả hai lớp văn hóa đã cùng tồn tại, va chạm và để lại dấu ấn trên một đô thị qua nhiều thế kỷ.
Theo UNESCO World Heritage Centre, Macau từng là một thương cảng có vị trí chiến lược trong mạng lưới thương mại quốc tế, trở thành điểm gặp gỡ lâu dài giữa Trung Quốc và phương Tây từ thế kỷ XVI. Chính lịch sử ấy tạo nên diện mạo mà du khách nhìn thấy ngày nay.
Macau không chỉ là một thành phố mang dấu ấn Bồ Đào Nha
Nhắc đến Macau, nhiều người thường nghĩ ngay đến quảng trường kiểu châu Âu, nhà thờ và kiến trúc Bồ Đào Nha.
Nhưng đó mới chỉ là một nửa câu chuyện.
Theo UNESCO, Historic Centre of Macao được đánh giá đặc biệt vì phản ánh một trong những cuộc gặp gỡ sớm và kéo dài nhất giữa Trung Quốc với phương Tây.
Điều này không tạo ra một thành phố nơi hai nền văn hóa đứng tách biệt.
Ngược lại, dấu vết giao thoa xuất hiện ngay trong cấu trúc phố, tôn giáo, kiến trúc và đời sống đô thị.
Một công trình phương Tây có thể mang chi tiết trang trí phương Đông.
Một ngôi đền Trung Hoa lại nằm chỉ vài phút đi bộ từ một nhà thờ Công giáo.
Và chính khoảng cách gần ấy khiến Macau khác nhiều thành phố thuộc địa cũ khác.
A-Má Temple - ngôi đền đã tồn tại trước cả thành phố Macau
Một trong những nơi quan trọng nhất để bắt đầu câu chuyện về Macau là A-Má Temple.
Theo Macao Government Tourism Office, ngôi đền đã tồn tại trước khi thành phố Macau hình thành.
Quần thể không chỉ có một điện thờ mà gồm Gate Pavilion, Memorial Arch, Prayer Hall, Hall of Benevolence, Hall of Guanyin và Zhengjiao Chanlin.
Điều đáng chú ý là nhiều hệ tín ngưỡng cùng hiện diện trong một không gian.
Theo cơ quan du lịch Macau, quần thể phản ánh ảnh hưởng của Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo và tín ngưỡng dân gian Trung Hoa.
Vì vậy, A-Má không chỉ là một địa điểm tâm linh.
Nó cho thấy cộng đồng cư dân ven biển đã có đời sống tín ngưỡng riêng từ trước khi Macau trở thành một thương cảng quốc tế.
Tên Macau cũng gắn với câu chuyện A-Má
Một giai thoại phổ biến cho rằng tên gọi “Macau” có liên hệ với A-Má.
Khi những người Bồ Đào Nha đến khu vực vào thế kỷ XVI và hỏi tên nơi này, cư dân địa phương được cho là đã trả lời bằng tên vùng quanh đền A-Má, từ đó cách gọi dần được người châu Âu chuyển thành “Macao”.
Câu chuyện này thường được nhắc trong các tài liệu du lịch và lịch sử phổ thông, nhưng nên hiểu đây là một cách giải thích truyền thống về nguồn gốc tên gọi, thay vì một sự kiện được ghi chép tuyệt đối chắc chắn.
Dù vậy, sự gắn kết giữa A-Má và bản sắc Macau là điều rất rõ.
Ngôi đền không chỉ nằm trong khu Di sản Thế giới mà còn trở thành một trong những biểu tượng sớm nhất của thành phố.
Ruins of St. Paul’s - biểu tượng chỉ còn lại mặt tiền
Ở phía khác của thành phố là Ruins of St. Paul’s - một trong những hình ảnh dễ nhận diện nhất của Macau.
Theo Macao Government Tourism Office, phần di tích ngày nay là mặt tiền của Church of Mater Dei, được xây trong giai đoạn 1602-1640 và bị phá hủy bởi hỏa hoạn năm 1835.
Cạnh nhà thờ từng là St. Paul’s College.
Toàn bộ quần thể cùng Mount Fortress từng tạo thành một trung tâm Công giáo quan trọng của dòng Tên tại khu vực.
Điều thú vị là công trình mà du khách nhìn thấy ngày nay thực chất chỉ còn lớp mặt tiền bằng đá.
Phần không gian phía sau đã biến mất từ thế kỷ XIX.
Chính sự thiếu vắng ấy tạo nên cảm giác đặc biệt của St. Paul’s: giống một bức tường sân khấu khổng lồ còn đứng lại sau khi phần còn lại của công trình đã biến mất.
Mặt tiền St. Paul’s không hoàn toàn “thuần châu Âu”
Nếu nhìn kỹ, Ruins of St. Paul’s cho thấy rất rõ tinh thần giao thoa của Macau.
UNESCO nhấn mạnh rằng tại Macau, các yếu tố thiết kế Trung Hoa và phương Tây thường được pha trộn ngay trong cùng một công trình.
Mặt tiền St. Paul’s mang ngôn ngữ Baroque - Mannerist, nhưng đồng thời xuất hiện chữ Hán và nhiều biểu tượng mang ảnh hưởng phương Đông.
Đây là chi tiết rất quan trọng.
Nó cho thấy Macau không đơn giản là nơi người Bồ Đào Nha xây một thành phố châu Âu ở châu Á.
Quá trình trao đổi kéo dài nhiều thế kỷ đã khiến kiến trúc tại đây dần mang những yếu tố của cả hai phía.
Một ngôi đền Trung Hoa nằm ngay cạnh St. Paul’s
Ngay gần Ruins of St. Paul’s là Na Tcha Temple.
Theo Macao Government Tourism Office, ngôi đền nhỏ được xây năm 1888 và nằm sát phần di tích của công trình dòng Tên.
Khoảng cách giữa hai nơi chỉ vài bước chân.
Một bên là di tích Kitô giáo quy mô lớn.
Một bên là ngôi đền Trung Hoa truyền thống.
Cơ quan du lịch Macau xem đây là một trong những ví dụ rõ nhất về bản sắc đa văn hóa và tự do tôn giáo của thành phố.
Chi tiết này có lẽ giải thích Macau tốt hơn bất kỳ mô tả “Đông gặp Tây” chung chung nào.
Hai hệ tín ngưỡng không nằm ở hai khu vực xa nhau.
Chúng đứng ngay cạnh nhau.
Historic Centre of Macao không chỉ là một con phố cổ
Một sai lầm khá phổ biến là nghĩ “phố cổ Macau” chỉ xoay quanh khu vực St. Paul’s.
Thực tế, Historic Centre of Macao là một quần thể di sản rộng hơn nhiều.
Theo UNESCO World Heritage Centre, khu di sản gồm 22 công trình và không gian công cộng chính, được ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới năm 2005.
Các thành phần bao gồm:
-
đền Trung Hoa;
-
nhà thờ;
-
quảng trường;
-
công trình dân sự;
-
pháo đài;
-
hải đăng;
-
những tuyến phố lịch sử.
UNESCO xem toàn bộ quần thể như một bằng chứng về cấu trúc của một thương cảng từng kết nối Trung Quốc với mạng lưới thương mại quốc tế.
Vì vậy, giá trị của Macau không nằm ở một di tích nổi bật nhất.
Nó nằm ở mối quan hệ giữa nhiều công trình khác nhau trong cùng một thành phố.
Một thương cảng từng kết nối Trung Quốc với thế giới
Theo UNESCO, từ thế kỷ XVI, Macau đóng vai trò quan trọng như một cửa ngõ giữa Trung Quốc và thế giới phương Tây.
Thương nhân, nhà truyền giáo và nhiều cộng đồng khác nhau đã đến đây thông qua mạng lưới hàng hải.
Sự trao đổi không chỉ liên quan đến hàng hóa.
Nó còn bao gồm:
-
khoa học;
-
công nghệ;
-
tôn giáo;
-
giáo dục;
-
nghệ thuật;
-
kiến trúc.
UNESCO ghi nhận Macau từng có nhiều loại hình công trình phương Tây xuất hiện sớm tại Trung Quốc, trong đó có nhà hát, trường học, bệnh viện, nhà thờ và pháo đài.
Do đó, đi qua trung tâm lịch sử Macau cũng là đi qua dấu vết của một giai đoạn toàn cầu hóa rất sớm ở Đông Á.
Macau chỉ trở về chủ quyền Trung Quốc vào năm 1999
Lịch sử hiện đại của Macau cũng khá đặc biệt.
Theo UNESCO, Macau nằm dưới sự quản lý của Bồ Đào Nha từ giữa thế kỷ XVI cho đến năm 1999, khi được trao trả về chủ quyền Trung Quốc.
Khoảng thời gian kéo dài hơn bốn thế kỷ khiến dấu ấn Bồ Đào Nha không chỉ nằm trên vài công trình.
Nó đi vào tên đường, kiến trúc, quảng trường, ngôn ngữ và thậm chí cả ẩm thực.
Đó là lý do đi bộ trong Macau đôi khi tạo cảm giác rất khác các đô thị Trung Hoa khác.
Tên phố có thể xuất hiện đồng thời bằng chữ Hán và tiếng Bồ Đào Nha.
Mặt đường lát đá mang họa tiết châu Âu.
Nhưng chỉ cách đó không xa lại là đền miếu, cửa hàng và đời sống địa phương rất Á Đông.
Kum Iam - hình tượng Á Đông trong một công trình hiện đại
Trong hành trình TSTtourist, đoàn còn tham quan tượng Mẹ Quan Âm Kum Iam bên bờ biển Macau.
Công trình cho thấy một lớp Macau khác.
Hình tượng Quan Âm vốn quen thuộc trong văn hóa Á Đông, nhưng tại đây được thể hiện bằng một ngôn ngữ tạo hình hiện đại và đặt trong không gian ven biển mở rộng.
Điều này khiến Kum Iam không đơn thuần là một tượng tôn giáo.
Nó cho thấy cách Macau hiện đại vẫn tiếp tục sử dụng những biểu tượng văn hóa truyền thống trong các công trình mới.
Từ đền A-Má cổ kính đến Kum Iam hiện đại, cùng một hệ biểu tượng có thể xuất hiện bằng những hình thức rất khác nhau.
Macau Tower - một đường thẳng hiện đại trên thành phố di sản
Nếu St. Paul’s và A-Má kể câu chuyện lịch sử, Macau Tower đại diện cho một thành phố bước sang giai đoạn hiện đại.
Trong hành trình, đoàn chụp hình bên ngoài công trình.
Điểm đáng chú ý của Macau Tower không chỉ là chiều cao hay vai trò điểm quan sát.
Sự xuất hiện của một cấu trúc hiện đại nổi bật ngay gần khu vực lịch sử cho thấy Macau không phải thành phố được “đóng băng” trong quá khứ.
Di sản vẫn tồn tại, nhưng skyline tiếp tục thay đổi.
Đó cũng là đặc điểm xuyên suốt Macau: cũ và mới gần như luôn nằm rất gần nhau.
Macau hiện đại còn được định hình bởi các khu phức hợp giải trí
Không thể nói về Macau hiện đại mà hoàn toàn bỏ qua ngành giải trí.
Nhưng cũng không nên để casino trở thành toàn bộ câu chuyện.
Nhiều casino tại Macau nằm trong các integrated resort quy mô lớn, kết hợp khách sạn, nhà hàng, mua sắm, biểu diễn và các tiện ích giải trí khác.
Với khách du lịch, những khu phức hợp này trước hết là một phần của diện mạo đô thị hiện đại.
Kiến trúc quy mô lớn, ánh sáng ban đêm và các không gian thương mại tạo nên một Macau rất khác trung tâm lịch sử.
Trong lịch trình TSTtourist, du khách có thời gian tự do tham quan hoặc trải nghiệm không gian casino theo nhu cầu.
Phần này phù hợp để xem như một lát cắt của Macau hiện đại, thay vì mục tiêu chính của chuyến đi.
Casino chỉ là một lớp, không phải bản sắc duy nhất của Macau
Hình ảnh “Las Vegas của châu Á” khiến Macau thường được gắn quá chặt với casino.
Nhưng nếu đi trong cùng một ngày từ A-Má Temple đến St. Paul’s rồi mới nhìn thấy các khu resort hiện đại, rất dễ nhận ra thành phố phức tạp hơn nhiều.
Macau có:
-
tín ngưỡng hàng trăm năm;
-
di sản UNESCO;
-
kiến trúc Bồ Đào Nha;
-
lịch sử hàng hải;
-
ẩm thực giao thoa;
-
khu phố dân cư;
-
và mới sau đó mới đến ngành giải trí quy mô lớn.
Casino vì vậy nên được nhìn như một phần của quá trình chuyển đổi kinh tế và du lịch hiện đại, chứ không phải toàn bộ bản sắc thành phố.
Một thành phố nhỏ nhưng thay đổi liên tục chỉ sau vài phút di chuyển
Điều thú vị ở Macau là khoảng cách.
Các lớp cảnh quan nằm tương đối gần nhau.
Từ một ngôi đền cổ, người đi có thể nhanh chóng đến một công trình Công giáo.
Từ khu phố di sản, chỉ một chặng xe đã xuất hiện Macau Tower hoặc các khu phức hợp hiện đại.
Không cần di chuyển hàng trăm kilomet để nhìn thấy sự thay đổi.
Chính quy mô nhỏ khiến các tương phản trở nên rõ hơn.
Đó cũng là lý do Macau phù hợp với kiểu khám phá bằng cách quan sát những thứ nằm cạnh nhau, thay vì chỉ đánh dấu từng địa điểm riêng lẻ.
Từ Hong Kong sang Macau - hai thành phố rất gần nhưng khác hẳn nhau
Trước khi đến Macau, hành trình đã đi qua Hong Kong với skyline dày đặc, Victoria Harbour, Victoria Peak và Ding Ding.
Sau khi băng qua cầu Hong Kong - Chu Hải - Macau, nhịp cảnh quan thay đổi khá rõ.
Hong Kong gây ấn tượng bởi mật độ và chiều đứng.
Macau lại gây ấn tượng bởi cách lịch sử được xếp chồng theo chiều thời gian.
Một bên là những tòa nhà cao tầng bao quanh cảng.
Một bên là đền, nhà thờ, quảng trường và khu resort cùng xuất hiện trong một diện tích nhỏ.
Xem thêm: Du lịch Hong Kong - Macau tháng 12: hành trình qua hai thành phố bên bờ Châu Giang
Cầu Hong Kong - Chu Hải - Macau cũng là một phần của trải nghiệm
Chặng sang Macau không chỉ là di chuyển.
Đoàn đi qua Hong Kong - Zhuhai - Macao Bridge, hệ thống cầu - hầm vượt biển dài khoảng 55 km.
Đây là đoạn chuyển tiếp rất phù hợp về mặt trải nghiệm.
Từ một Hong Kong dày đặc hạ tầng đô thị, xe đi thẳng ra biển và băng qua một trong những công trình kết nối quy mô lớn nhất khu vực trước khi tiến vào Macau.
Tháng 12 - thời điểm khá thuận lợi để đi bộ trong Macau
Tour khởi hành vào tháng 12, khi Macau bước vào giai đoạn thời tiết mát hơn.
Điều này phù hợp với một thành phố mà nhiều giá trị nằm ở việc đi bộ giữa các khu phố lịch sử.
Khu vực St. Paul’s, những con dốc và các quảng trường có thể cần di chuyển khá nhiều bằng chân.
Vì vậy, giày thoải mái vẫn quan trọng hơn trang phục quá cầu kỳ.
Một áo khoác nhẹ cũng hữu ích vào buổi tối hoặc tại các khu vực ven biển có gió.
Các lưu ý thực tế khác như tiền HKD/MOP, internet, ổ cắm và quy định khi ghé khu giải trí Macau sẽ được trình bày kỹ hơn trong bài guide của cluster.
Xem thêm: Đi Hong Kong - Macau cần biết gì? Tiền tệ, internet, mua sắm và những lưu ý khi tham quan Macau
Macau trong hành trình cùng TSTtourist
Trong tour Hong Kong - Macau 5 ngày 4 đêm, TSTtourist đưa đoàn từ Hong Kong sang Macau qua cầu Hong Kong - Chu Hải - Macau, sau đó khám phá Kum Iam, A-Má Temple, Macau Tower, Ruins of St. Paul’s và những không gian giải trí hiện đại của thành phố.
Khởi hành: tháng 12
Giá tour: từ 28.680.000₫/khách
Điều đáng nhớ ở Macau không chỉ là một nhà thờ còn lại mặt tiền hay một ngôi đền cổ.
Nó nằm ở cách rất nhiều lớp lịch sử vẫn đứng cạnh nhau trong cùng một thành phố.
A-Má có trước khi Macau hình thành.
St. Paul’s kể câu chuyện về truyền giáo và giao lưu Đông - Tây.
Historic Centre lưu lại cấu trúc của một thương cảng quốc tế.
Macau Tower và các khu phức hợp giải trí lại cho thấy thành phố tiếp tục thay đổi.
Chính sự chồng lớp ấy khiến Macau không giống hoàn toàn Trung Hoa, cũng không giống một thành phố châu Âu thu nhỏ - mà trở thành một đô thị có bản sắc riêng được tạo nên từ cả hai.
