Blue Mountains - miền núi xanh phía sau Sydney và câu chuyện của Three Sisters

Chỉ cách Sydney khoảng hai giờ di chuyển, Blue Mountains mở ra một khung cảnh gần như đối lập với thành phố ven cảng: cao nguyên sa thạch, hẻm núi sâu, những vách đá dựng đứng và các cánh rừng eucalyptus trải rộng đến tận đường chân trời.

Cái tên “Blue Mountains” khiến nhiều người tò mò vì sao một vùng núi lại mang màu xanh lam khi nhìn từ xa. Nhưng phía sau lớp haze đặc trưng ấy còn là một câu chuyện lớn hơn về địa chất, hệ sinh thái eucalyptus, dấu tích khai thác khoáng sản và giá trị văn hóa lâu đời của cộng đồng Aboriginal.

Trong hành trình New Zealand - Úc cùng TSTtourist, đây cũng là một trong những điểm tự nhiên nổi bật nhất ở phần Australia, với các trải nghiệm tại Echo Point, Three Sisters, Katoomba Falls và Scenic World.

Blue Mountains không chỉ là một dãy núi

Tên gọi dễ khiến người ta hình dung đây là một dãy núi đơn lẻ.

Thực tế, Greater Blue Mountains Area là một vùng cao nguyên sa thạch bị chia cắt mạnh bởi các thung lũng, hẻm sâu và vách đá.

Theo UNESCO World Heritage Centre, khu vực được ghi danh Di sản Thiên nhiên Thế giới năm 2000, có diện tích khoảng 1,03 triệu ha và trải trên tám khu bảo tồn liền kề.

Quy mô ấy khiến Blue Mountains lớn hơn rất nhiều so với phần cảnh quan khách thường nhìn thấy từ Echo Point.

Phía trước mắt có thể chỉ là một thung lũng.

Nhưng sau những lớp núi mờ xanh ấy là cả một vùng wilderness rộng lớn, nơi cao nguyên, hẻm núi, rừng eucalyptus và các hệ sinh thái khác nhau liên tục nối tiếp.

NSW National Parks mô tả khu Di sản với những vách đá sa thạch cao tới khoảng 300 m, slot canyon, thác nước và hơn một triệu hecta cảnh quan được eucalyptus chi phối.

Đây là lý do Blue Mountains tạo cảm giác “rộng” rất khác so với nhiều điểm ngắm núi thông thường.

Những lớp đá dưới Blue Mountains đã hình thành từ hàng trăm triệu năm trước

Một trong những yếu tố tạo nên diện mạo của Blue Mountains là đá sa thạch.

Theo NSW National Parks, khu vực Katoomba còn lưu lại các lớp than và đá phiến hình thành khoảng 245 - 290 triệu năm trước, khi vùng này từng tồn tại các đầm lầy và đồng bằng châu thổ cổ.

Sau đó, sự nâng lên của địa hình và quá trình xói mòn kéo dài hàng triệu năm dần khoét sâu các thung lũng và để lại những vách đá dựng đứng.

Điểm đáng chú ý là Blue Mountains không hình thành theo kiểu những đỉnh núi nhọn liên tiếp.

Phần cao nguyên bị các dòng nước và xói mòn chia cắt từ trên xuống, tạo nên các thung lũng sâu xen giữa những mặt cao nguyên tương đối bằng.

Bởi vậy, khi đứng ở Echo Point nhìn ra Jamison Valley, cảm giác thường giống đang đứng trên mép một chiếc bàn đá khổng lồ hơn là trên một đỉnh núi đơn lẻ.

Vì sao Blue Mountains nhìn có màu xanh?

Đây là câu hỏi nổi tiếng nhất khi nhắc đến Blue Mountains.

Cách giải thích phổ biến thường nói rằng “dầu eucalyptus bay vào không khí khiến núi có màu xanh”. Cách nói này khá dễ nhớ nhưng nếu diễn đạt như một nguyên nhân duy nhất thì hơi đơn giản hóa hiện tượng.

Điều có thể khẳng định chắc chắn là khu vực Blue Mountains được bao phủ bởi những cánh rừng eucalyptus rất rộng. NSW National Parks mô tả đường chân trời của khu Di sản với hơn 90 loài eucalyptus trải rộng trên vùng núi.

Khi nhìn qua một khoảng không khí lớn, ánh sáng bị tán xạ bởi các hạt rất nhỏ và aerosol trong khí quyển. Trong môi trường rừng eucalyptus rộng lớn, các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi do thực vật phát ra cũng góp phần tạo nên lớp aerosol này.

Kết quả là những dãy núi ở xa thường hiện lên với một lớp haze xanh lam rõ hơn so với các vật thể ở gần.

Vì vậy, màu xanh của Blue Mountains nên được hiểu là kết quả của ánh sáng, khoảng cách, khí quyển và hệ thực vật, thay vì chỉ đơn giản là “tinh dầu cây bạch đàn nhuộm xanh không khí”.

Eucalyptus mới là giá trị khiến Blue Mountains được UNESCO đặc biệt quan tâm

Three Sisters là biểu tượng nổi tiếng nhất, nhưng đây không phải lý do duy nhất khiến Greater Blue Mountains Area được UNESCO ghi danh.

Theo UNESCO World Heritage Centre, giá trị nổi bật của khu vực nằm ở khả năng thể hiện quá trình tiến hóa và thích nghi của chi Eucalyptus cùng các hệ sinh thái do eucalyptus chi phối trên lục địa Australia.

Khu Di sản chứa một tập hợp rất đa dạng các kiểu sinh cảnh, từ rừng sclerophyll ẩm và khô đến các vùng heath, đầm lầy và đồng cỏ.

Ngoài eucalyptus, nơi đây còn bảo tồn những loài thực vật có giá trị tiến hóa đặc biệt, trong đó có Wollemi pine - Wollemia nobilis, một loài cổ xưa từng chỉ được biết đến qua hóa thạch trước khi quần thể sống được phát hiện vào thế kỷ XX.

Vì thế, nếu chỉ xem Blue Mountains như điểm chụp ảnh Three Sisters, người đi sẽ bỏ qua phần quan trọng nhất của khu vực: đây là một kho lưu trữ sống về lịch sử tiến hóa thực vật của Australia.

Three Sisters - ba cột đá được xói mòn từ một khối sa thạch lớn

Từ Echo Point, Three Sisters hiện lên như ba cột đá đứng sát nhau bên rìa Jamison Valley.

Theo NSW National Parks, các tháp đá sa thạch này được hình thành bởi quá trình phong hóa và xói mòn kéo dài hàng triệu năm.

Gió, mưa và nước dần phá vỡ những phần đá mềm hơn, để lại các khối sa thạch bền hơn đứng nổi bật trên mép cao nguyên.

Three Sisters vì vậy không phải ba “ngọn núi” riêng biệt.

Chúng là phần còn lại của một cấu trúc đá lớn hơn đã bị thiên nhiên cắt gọt qua thời gian.

Từ xa, ba cột đá trông gần như liền nhau.

Nhưng khi đi theo Three Sisters Walk, người tham quan có thể tiến gần hơn để thấy cấu trúc đá và độ sâu của thung lũng phía dưới rõ hơn.

Câu chuyện Three Sisters nên được kể cẩn trọng hơn một truyền thuyết du lịch

Three Sisters thường đi cùng câu chuyện về ba chị em bị biến thành đá.

Tuy nhiên, không nên trình bày một phiên bản truyền thuyết phổ biến trên các trang du lịch như một câu chuyện Aboriginal duy nhất đã được xác nhận.

NSW National Parks lưu ý rằng có nhiều phiên bản câu chuyện Aboriginal liên quan đến Three Sisters, đồng thời khu vực được công nhận là Three Sisters Aboriginal Place có ý nghĩa văn hóa đặc biệt.

Three Sisters nằm trên vùng đất gắn với cộng đồng Gundungurra và Darug, và giá trị của nơi này đối với Traditional Custodians sâu hơn nhiều so với một giai thoại được kể lại cho khách du lịch.

Vì vậy, khi nhắc đến truyền thuyết Three Sisters, cách phù hợp hơn là xem đó là những câu chuyện văn hóa có nhiều dị bản, thay vì khẳng định một phiên bản cụ thể là lịch sử hoặc truyền thuyết chính thức.

Echo Point - nơi thấy rõ quy mô của Jamison Valley

Echo Point là một trong những vị trí dễ tiếp cận nhất để quan sát Three Sisters và Jamison Valley.

Theo NSW National Parks, điểm nhìn nằm ngay trên rìa cao nguyên và hướng ra khu vực Three Sisters.

Điều khiến Echo Point đáng dừng lại không chỉ là góc chụp ba cột đá.

Từ đây, tầm nhìn kéo sâu qua Jamison Valley tới Mount Solitary phía xa, giúp người xem cảm nhận rõ cách địa hình Blue Mountains được chia thành nhiều lớp.

Khi thời tiết trong, những lớp rừng và vách đá có thể nhìn thấy khá rõ.

Khi độ ẩm tăng, lớp haze xanh dày hơn khiến các dãy núi xa dần chìm vào màu lam.

Cùng một điểm nhìn nhưng ánh sáng và thời tiết có thể làm cảnh quan thay đổi đáng kể.

Three Sisters Walk - đi gần hơn thay vì chỉ nhìn từ xa

Nếu có thêm thời gian, khu vực Echo Point còn có tuyến Three Sisters Walk.

Theo NSW National Parks, đường đi khứ hồi dài khoảng 0,8 km, thường mất khoảng 25 - 45 phút và được xếp Grade 1.

Từ Echo Point, tuyến đường đi qua rừng eucalyptus đến Oreades Lookout, sau đó có thể tiếp tục xuống những đoạn bậc thang để tiến gần hơn tới khối đá.

Điểm đáng chú ý là Three Sisters cao gần 1.000 m so với mực nước biển, nhưng cảm giác ngoạn mục hơn lại đến từ độ sâu của thung lũng ngay phía dưới.

Đứng gần mép cao nguyên, du khách mới thấy rõ những cột đá thực chất nằm trên một bức tường sa thạch lớn đến mức nào.

Blue Mountains là vùng đất có ý nghĩa văn hóa lâu đời

Cảnh quan này không bắt đầu lịch sử từ khi người châu Âu đặt tên cho nó.

Theo NSW National Parks, Greater Blue Mountains Area nằm trên Country của các cộng đồng Dharug, Gundungurra, Wiradjuri, Darkinjung, Wanaruah và Dharawal.

Mối liên hệ với vùng đất này tiếp tục được thể hiện qua Dreaming, nghệ thuật đá và nhiều địa điểm có ý nghĩa văn hóa.

Three Sisters cũng được công nhận là một Aboriginal Place.

Đây là một lớp thông tin quan trọng khi tham quan Blue Mountains.

Những vách đá và thung lũng không chỉ có giá trị về địa chất hay cảnh quan, mà còn nằm trong không gian văn hóa đã gắn với các cộng đồng Aboriginal qua nhiều thế hệ.

Katoomba Falls - dòng nước cắt qua mép cao nguyên

Không xa Three Sisters là Katoomba Falls.

Thác đổ từ khu vực cao nguyên xuống Jamison Valley qua nhiều tầng đá, tạo nên một cảnh quan rất điển hình của Blue Mountains.

Sự tồn tại của các thác nước như Katoomba Falls cũng liên quan trực tiếp đến cấu trúc địa hình.

Khi các dòng nước chảy từ mặt cao nguyên ra mép vách, chúng gặp những lớp đá có độ bền khác nhau. Qua thời gian, phần đá mềm bị xói mòn nhanh hơn, khiến dòng nước tạo thành các bậc và thác.

NSW National Parks mô tả khu vực Katoomba với các cliff wall, rock overhang, thác nhiều tầng và các khu rừng mờ xanh - những đặc điểm thể hiện rất rõ quá trình xói mòn lâu dài của địa hình.

Vì vậy, Katoomba Falls không phải một điểm tách rời Three Sisters.

Cả hai cùng là kết quả của một hệ địa chất đang tiếp tục bị nước và thời tiết định hình.

Scenic Railway từng là một phần của hoạt động khai thác mỏ

Một trong những trải nghiệm nổi tiếng nhất tại Blue Mountains là Scenic Railway ở Scenic World.

Nhưng tuyến đường sắt này không được xây dựng ban đầu để chở khách du lịch.

Theo Scenic World, tuyến đường có nguồn gốc từ hạ tầng phục vụ khai thác tại Katoomba Colliery.

Đường ray từng được sử dụng để vận chuyển than và vật liệu từ khu vực mỏ trong thung lũng lên cao nguyên.

Sau khi mỏ đóng cửa năm 1945, Harry Hammon cùng gia đình nhận ra tiềm năng của tuyến đường đối với khách tham quan và bắt đầu chuyển đổi nó thành trải nghiệm chở người.

Từ một tuyến phục vụ sản xuất, Scenic Railway dần trở thành một trong những biểu tượng du lịch của Blue Mountains.

Tuyến đường sắt dốc nhất thế giới theo Scenic World

Ngày nay, Scenic World giới thiệu Scenic Railway là tuyến đường sắt chở khách dốc nhất thế giới.

Điều đáng trải nghiệm không chỉ là độ dốc.

Khi toa tàu hạ xuống khỏi mép cao nguyên, góc nhìn thay đổi rất nhanh: từ đường chân trời rộng chuyển sang các vách đá ở cự ly gần, rồi đi sâu hơn về phía rừng dưới thung lũng.

Đó là một cách rất khác để hiểu địa hình Blue Mountains.

Từ Echo Point, người đi đứng trên cao nhìn xuống.

Với Scenic Railway, họ thực sự di chuyển theo chiều dọc của địa hình.

Skyway và Cableway cho thấy Blue Mountains từ những độ cao khác nhau

Scenic World còn có Scenic Skyway và Scenic Cableway.

Trong chương trình TSTtourist, đây là những trải nghiệm giúp khách quan sát Blue Mountains từ nhiều góc nhìn khác nhau thay vì chỉ đứng tại một lookout.

Skyway đưa khách qua khoảng không phía trên thung lũng, trong khi Cableway kết nối các cao độ khác nhau giữa khu vực cao nguyên và Jamison Valley.

Sự thay đổi độ cao rất quan trọng.

Một cảnh quan rộng hơn một triệu hecta khó có thể cảm nhận chỉ từ một điểm đứng.

Khi góc nhìn liên tục chuyển từ trên cao xuống gần rừng, người đi bắt đầu nhận ra Blue Mountains không chỉ là một “background xanh”, mà là một hệ địa hình có chiều sâu thực sự.

Tháng 12 ở Blue Mountains có thể mát hơn Sydney

Đi Blue Mountains trong hành trình tháng 12 cũng cần lưu ý rằng thời tiết tại đây không hoàn toàn giống Sydney.

NSW National Parks lưu ý điều kiện ở Blue Mountains có thể lạnh hơn Sydney và thay đổi nhanh, ngay cả khi khu vực đồng bằng đang có thời tiết ấm.

Tháng 12 thuộc mùa hè Australia, nhưng độ cao của Katoomba khiến nhiệt độ và gió có thể khác rõ rệt so với khu vực trung tâm Sydney.

Vì vậy, ngoài quần áo mùa hè, một lớp áo khoác nhẹ vẫn hữu ích.

Giày dễ đi cũng phù hợp hơn, đặc biệt nếu hành trình có các đoạn đi bộ quanh Echo Point hoặc Scenic World.

Blue Mountains không nằm tách biệt khỏi Sydney

Một trong những điểm thú vị của tuyến Australia là sự thay đổi cảnh quan diễn ra trong khoảng cách không quá xa.

Buổi trước, người đi còn đứng bên Sydney Harbour giữa Opera House và Harbour Bridge.

Sau một chặng đường, cảnh quan đã chuyển thành cao nguyên, vách đá và rừng eucalyptus.

NSW National Parks cho biết Blue Mountains National Park nằm trong phạm vi khoảng hai giờ lái xe từ Sydney.

Sự gần gũi ấy khiến Blue Mountains trở thành một phần rất quan trọng nếu muốn hiểu Sydney rộng hơn phạm vi khu trung tâm.

Đằng sau một đô thị lớn là một vùng wilderness có quy mô hơn một triệu hecta.

Xem thêm: Du lịch New Zealand - Úc tháng 12: từ thiên nhiên Bắc Đảo đến mùa hè Sydney

Từ thế giới điện ảnh New Zealand đến thiên nhiên cổ của Australia

Trước khi đến Sydney và Blue Mountains, hành trình đã đi qua Hobbiton tại Matamata.

Hai địa điểm mang lại hai cảm giác gần như đối lập.

Ở Hobbiton, cảnh quan thật được con người bổ sung chi tiết để trở thành một thế giới điện ảnh.

Ở Blue Mountains, chính địa chất và xói mòn kéo dài hàng triệu năm tạo ra những vách đá, thung lũng và khối đá mà con người chỉ đến để quan sát.

Một bên kể câu chuyện về trí tưởng tượng.

Một bên kể câu chuyện về thời gian tự nhiên.

Xem thêm: Làng Hobbit ở New Zealand - bước vào Trung Địa giữa những đồi xanh Matamata

Blue Mountains trong hành trình New Zealand - Úc cùng TSTtourist

Trong tour New Zealand - Úc 8 ngày 6 đêm, TSTtourist đưa đoàn từ Sydney đến Blue Mountains, tham quan Echo Point, Three Sisters, Katoomba Falls và trải nghiệm Scenic World với Scenic Railway, Skyway và Cableway trước khi trở lại Sydney.

Xem thêm: Du lịch New Zealand - Úc tháng 12 cần chuẩn bị gì? Kinh nghiệm cho hành trình hai quốc gia

Thời gian: 8 ngày - 6 đêm
Khởi hành: tháng 12
Hãng bay: Jetstar Airways
Khách sạn: 4*
Giá tour: từ 93.880.000₫/khách

Điều khiến Blue Mountains đáng nhớ không chỉ là Three Sisters hay lớp núi xanh mờ phía xa.

Đằng sau khung cảnh ấy là hàng trăm triệu năm địa chất, hơn một triệu hecta rừng, hệ sinh thái eucalyptus có giá trị toàn cầu, những vùng đất mang ý nghĩa sâu sắc với các cộng đồng Aboriginal và cả dấu tích của một thời khai thác than nay đã trở thành trải nghiệm du lịch.

Nhìn từ Echo Point, Blue Mountains rất đẹp.

Nhưng khi hiểu những gì nằm phía sau đường chân trời ấy, cảnh quan còn trở nên đáng khám phá hơn nhiều.