Englishen

"Phố cổng làng" Thụy Khuê - nét duyên quê giữa lòng Hà Nội

Thứ ba, 01/03/2022, 14:56 GMT+7

Một ngày lang thang ở Hà Nội, giữa ồn ào phố xá, bạn sẽ thấy bất ngờ khi trên con phố Thụy Khuê, xen lẫn với những cao tầng hiện đại, vẫn còn đó những cổng làng cổ kính, rêu phong, mà thoạt nhìn như lạ, như quen. Từng nét văn hóa lưu cữu lại trên những nếp cổng làng, những chi tiết chạm trổ trên tường đã loang lổ mảnh vỡ của thời gian.

Đi dọc con đường Thụy Khuê từ dốc Bưởi xuống, những nếp cổng làng dần dần xuất hiện ở bên tay trái. Nhiều du khách vô cùng hứng thú khi cứ cách tầm vài trăm mét là lại có một chiếc cổng xuất hiện, có cổng thì to lớn, bề thế mà có cổng lại đơn sơ, mộc mạc hơn, hai xe đi, người trước nhường người sau.

Chiếc cổng đầu tiên xuất hiện là cổng đình làng Yên Thái, ngay ngã tư chợ Bưởi trên đường Thụy Khuê.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-1Cổng đình Yên Thái trông vô cùng bề thế, trang nghiêm. Tại đây vẫn thường diễn ra các sinh hoạt tín ngưỡng của người dân khu vực.

Cổng làng mang những cái tên dân dã, chỉ cần đọc lên đã thấy vẻ bình dị, cổ xưa: cổng Yên Thái, cổng Hồ Khẩu, cổng Hầu, cổng Giếng, cổng Chùa, cổng Đông, cổng Cái, cổng Xanh (Canh)…

Gần ngay tiếp đó là cổng Giếng, là một lối vào khác làng Yên Thái. Giếng Yên Thái có nước trong nổi tiếng, đã đi vào câu ca dao: 

“Giếng Yên Thái vừa trong vừa mát/Đường Yên Thái gạch lát dễ đi”.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-2Cổng có kết cấu như một gian nhà lớn, hai cánh cổng lim có trụ quay đặt trên lưng hai con “sấu đá”

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-3Dưới chân cổng vẫn còn các bệ đá chạm khắc theo lối cổ cùng gạch lát đỏ

“Gió đưa cành trúc la đà/Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương/Mịt mù khói tỏa ngàn sương/Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ.”

Trên cổng làng Yên Thái là bức đại tự được treo 4 chữ vàng “Mỹ Tục Khả Phong” do triều đình Tự Đức năm thứ 19 ban cho, mang ý nghĩa là làng có phong tục tốt đẹp. Bên cạnh đó là bảng tưởng nhớ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về thăm nơi đây vào năm 1946.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-4Qua thời gian, màu sơn của bức đại tự có thể phai nhòa đi nhưng vẫn không làm mất đi được giá trị văn hóa lịch sử của cổng làng

Qua cổng phải giữ nếp làng. Đi qua cổng làng, bước chân trên mặt đường lát gạch đỏ đan xếp nghiêng lối lá dừa cũ kỹ, người ta như thấy một nếp sống hoàn toàn khác đằng sau đó, hơi thở của phố thị dường như phải dừng lại dưới bậc tam cấp của cổng làng. Người lạ cứ bước chân qua cổng là phải tự khắc biết “nhập gia tùy tục”.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-5Hiện tại lối đi vào làng Yên Thái vẫn giữ được vẻ cổ kính với đường lát gạch đỏ xếp theo kiểu lá dừa

Nằm liền kề dọc theo trục phố Thụy Khuê ngày nay, theo thứ tự tiếp đó là làng An Thọ. Làng gồm có 3 cổng, cổng đình An Thọ, cổng Hầu và cổng Xanh.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-6Cổng đình An Thọ bề thế, mang đậm nét rêu phong, cổ kính

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-7Cổng Hầu cũng là một lối dẫn khác vào làng An Thọ

Trước đây, ngay ở cổng vào làng có nhiều vị quan văn, trí thức một thời, cáo lão hồi hương về nghỉ lập đình tại đây, tự hào về tài học đã viết nên đôi câu đối: Tô Thuỷ tuần hoàn văn phái viễn/ Lý thành tả trĩ bút phong cao.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-8Cổng đã được trùng tu vào năm 1998, song vẫn giữ nguyên được cấu trúc cổ với mái ngói ta, câu đối hai bên

Cổng Xanh ở đầu ngõ 514 Thụy Khuê. Ngày xưa, cổng có chức năng là ngăn chặn sự xâm nhập của giặc cướp, đó là sự ra đời của tên gọi cổng Canh, bây giờ gọi chệch thành cổng Xanh.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-9Trải qua những thăng trầm lịch sử, cổng đã có dấu tích tàn phai của thời gian

Cổng làng Đông Xã ở ngõ 444 Thụy Khuê theo người dân kể xưa còn có 5 bậc lên xuống nhưng theo thời gian đã phá bỏ để thuận tiện đi lại hơn. Cổng với dòng chữ “An Đông chính lộ” còn khá nguyên vẹn khắc ở chính giữa. Cổng mang đặc trưng của làng quê ngày xưa với câu đối hai bên.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-10Cổng làng Đông Xã với bao dấu vết thời gian nhưng vẫn uy nghi, vững chãi

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-11Bên trong cổng được xây như một chiếc quán, với 2 gian nhỏ hai bên

Cách đó ngay 20m là đình Đông Xã, lối đi vào phía bên trong là chùa Mật Dụng và sân đình. Đây là một di tích lịch sử đã được xếp hạng văn hóa.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-12Cổng Đình Đông Xã uy nghi, tráng lệ, cũng là nơi diễn ra nhiều hoạt động tín ngưỡng của người dân khu vực

Làng Hồ Khẩu là làng có nhiều cổng nhất tại đất Kẻ Bưởi này, với 3 cổng lớn bề thế, vững chãi. Trước đây, cổng chính của làng chỉ được mở ra khi có lễ hội hoặc dịp quan trọng. Giờ đây nó đã trở thành nơi họp chợ của người dân. Qua thời gian những cổng phụ của làng Hồ Khẩu đã được xây bằng để dễ dàng cho xe máy đi lại nhưng riêng cổng chính của làng Hồ Khẩu thì vẫn giữ nguyên bậc tam cấp để cho người dân có thể đi bộ mà vẫn giữ gìn được nét văn hóa đặc trưng.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-13Cổng chính làng Hồ Khẩu trước đây chỉ được mở khi có hội hay việc lớn, giờ đã trở thành nơi họp chợ của người dân quanh đây

“Điểm đặc biệt của những cái cổng làng nơi đây là chúng đều mang trong mình nét đặc trưng riêng biệt, không cái nào giống cái nào. Từng cái cổng, mái ngói rêu phong, gạch lát đỏ, bậc tam cấp đều mang những nét văn hóa bản sắc Việt và nét đặc trưng của từng làng từng cổng”, ông Dũng, một “bậc cao niên” gắn bó dưới những nếp cổng làng ấy cũng được ngót 70 năm, chia sẻ.

Vô tình gặp ông Dũng dưới một chiếc cổng khi đang thăm thú chốn này, được ngồi uống nước cùng ông, nghe ông kể những câu chuyện về từng cổng làng mà thấy lòng mình như lắng lại, chiêm nghiệm về một thời bao cấp đã xa. Cũng như các cổng làng trầm tịch, con người ở đất Kẻ Bưởi này cảm giác họ sống cũng “chậm” hơn, khoan thai hơn so với những người dân phố thị ngoài kia. Cảnh trí đã vậy nên lòng người theo đó cũng thanh nhã. Đặc biệt, họ còn vô cùng tự hào về những chiếc cổng làng mang đậm giá trị văn hóa ấy, luôn cố gắng gìn giữ và điểm tô thêm cho nó rạng rỡ hơn.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-14Cổng này vẫn giữ nguyên bậc tam cấp bằng đá xanh, chỉ người đi bộ mới qua được

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-15Cổng Cái được xây với chiếu nghỉ rộng, hai bên có nghê chầu

Cổng Giáp Bắc ở số 378 Thụy Khuê. Cổng nằm phía bên trái tam quan đình, với đôi câu đối miêu tả nét đẹp của người dân trong làng.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-16Mỗi cổng làng nơi đây đều mang dáng vẻ riêng, không cái nào giống cái nào

Cổng Giáp Đông nằm ở số 324 Thụy Khuê. Năm 1994, cổng Giáp Ðông được dân làng Hồ Khẩu phục dựng lại nhân dịp kỷ niệm 40 năm giải phóng Thủ đô.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-17Trên cổng có khắc chữ “Ðông Giáp môn”

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-18Những bức tranh tường do Hội Phụ nữ phường Bưởi trang trí tại cổng Giáp Đông

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-19Cổng Chùa - một cổng phụ của làng Hồ Khẩu. Trên cổng có ký hiệu chữ Vạn là biểu tượng của Phật Giáo, đánh dấu đây là Cổng Chùa.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-20Trải qua nhiều đợt trùng tu, xây sửa lại nhưng nếp cổng ấy vẫn giữ được những lưu niệm xưa cũ của đất Việt

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-21Thời gian như lắng lại dưới những nếp cổng làng

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-22Cổng làng giống như một nếp nhà nho nhỏ che nắng mưa

Phố Thụy Khuê, ngoài các cổng làng đặc sắc còn có rất nhiều đình chùa cổ. Những di tích nổi tiếng có thể kể đến như: đền Đồng Cổ có từ thời Lý; đền Vệ Quốc thờ Vệ Quốc đại vương; đình An Thái, đình Đông Xã… đều đã được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-23Các di tích lịch sử văn hóa cần được bảo tồn và trân trọng

TSTtourist-pho-cong-lang-thuy-khue-net-duyen-que-giua-long-ha-noi-24Dù trải qua bao nhiêu tháng năm lịch sử nhưng các cổng làng vẫn luôn tồn tại, nguyên vẹn và giữ gìn các giá trị văn hóa nhân văn

Dù trải qua bao nhiêu thăng trầm, biến chuyển của xã hội, cuộc sống thì các cổng làng nơi đất Kẻ Bưởi xưa vẫn luôn giữ được những nét văn hóa truyền thống. Với người dân trên phố Thụy Khuê, cổng làng vẫn luôn giữ một vị trí quan trọng trong tiềm thức của mình. Họ luôn cố gắng gìn giữ và bảo tồn cái nét văn hóa đặc biệt ấy, để cho dù có đi đâu xa, mỗi khi trở về, đưa chân bước qua cổng làng người ta vẫn thấy xuyến xao…

(Nguồn: Mai Hoa, Nhân Dân, Thứ Ba, 01/03/2022, 10:37 (GMT+7))

suncity oxbet bk8 s666 11bet zbet lode88 12bet nbet hb88 kubet77 fcb8 k8 mig8 top88 sbobet vnloto onebox63 vwin bet69 zowin win2888 sun hotlive bet168 ibet888 33win bong99 kubet w88 bong88 m88 vn88 xoso66 vobo88 binh88 jdb666 corona888 kimlong90 hb88g pua88 dd7 8xbet